m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

دکتر ناصر هادیاناشاره:

   در قسمت اول، پرسش های مورد بحث از سوی دکتر بابایی مطرح شد. دکتر هادیان در این جلسه، ملاحظاتی را درباره روش شناسی بصورت عام و سپس روش شناسی مطالعات جنگ و کاستی های موجود در این حوزه به ویژه در دانشگاه و مراکز پژوهشی را، مورد اشاره قرار دادند.


ادامه مطلب

اشاره

   نشست نقد و بررسی روش شناسی مطالعات جنگ ایران و عراق، روز دوشنبه 12 تیرماه جاری با حضور دکتر ناصر هادیان؛ استاد دانشگاه، محمد درودیان؛ محقق و پژوهشگر جنگ و دکتر محمد بابایی؛ مسئول کمیته روش شناسی انجمن علوم سیاسی ایران، در محل این انجمن برگزار شد.

نشست نقد روش شناسی مطالعات جنگ

ضرورت نقد و بررسی روش شناسی مطالعات جنگ ایران و عراق، در حالیکه امر بدیهی است، ولی همچنان تا کنون مغفول واقع شده است. اهتمام انجمن علوم سیاسی ایران به این موضوع، فارغ از هر ملاحظه ای باید بمثابه فرصت و آغازی جدید و قابل تقدیر ارزیابی شود. زیرا در این حوزه پرسش های زیادی وجود دارد که تا اندازه ای در این نشست مورد توجه قرار گرفت و بیشتر ناظر بر کاستی هایی بود که باید در مراکز پژوهشی و دانشگاهی مورد توجه قرار بگیرد. در ادامه به برخی پرسش ها اشاره خواهم کرد.

 با فرض اینکه روش تابع مسئله است، پرسش و مسئله اساسی مطالعه جنگ ایران و عراق چیست؟ بدون پاسخ به پرسش یاد شده نمی توان روش شناسی مطالعه جنگ ایران و عراق را مورد نقد و بررسی قرار داد. بنظر می رسد روش شناسی جنگ ایران و عراق را باید با فرض احتمال «تکرار پذیری جنگ در آینده» که از سالهای قبل آغاز شده و ادامه دارد، مورد بررسی قرار داد. در این صورت پرسش این است که پیش فرض مفهومی از جنگ ایران و عراق چیست و چه تحلیلی از وقایع و مسائل اساسی جنگ صورت می گیرد؟ در پاسخ به پرسش یاد شده این موضوع تا اندازه ای مشخص خواهد شد که؛ آنچه تا کنون در مطالعه جنگ ایران و عراق مشاهده و تحلیل شده است و یا نادیده گرفته شده است، کدام است و چرا؟

نظر به حجم مباحثی که در این نشست طرح شد و محدودیت های بارگذاری در سایت، گزارش جلسه در چهار بخش جداگانه منتشر خواهد شد. قسمت اول در ادامه خواهد آمد.


ادامه مطلب

 گرچه پرسش از تاریخ و «چرایی و چگونگی» وقوع رخدادها، بصورت عمومی در جامعه صورت می گیرد، ولی پاسخ به این پرسش ها کار تخصصی مورخین است. با نظر به آنچه از سوی مورخین انجام می شود و به این اعتبار تاریخ وقایع نوشته می شود، این پرسش وجود دارد که؛ «وقایع تاریخی» بر چه اساسی و چگونه از سوی مورخین توصیف و تحلیل می شود؟ پرسش مورد بحث در واقع کندوکاو در موضوع تاریخ نگاری، از طریق نقد و بررسی روش مورخین، در تاریخ نگاری رخدادهای تاریخی است. بدیهی است اگر روش مورخین در تاریخ نگاری وقایع، روشن و قابل دفاع نباشد، یافته های مورخین و اعتبار آن که بعنوان «تاریخ» شناخته می شود، مورد پرسش قرار می گیرد. در پاسخ به پرسش مورد بحث، به برخی ملاحظاتی که در این زمینه وجود دارد اشاره خواهد شد:


ادامه مطلب

اشاره:

حضور در کلاس درس فلسفه علم دکتر سعید زیباکلام، موجب شد موضوع و مسئله جنگ برای من، از نگرش تاریخی- راهبردی به بحث معرفت شناسی و روش شناسی تغییر کرد. یادداشت حاضر ناظر برهمین ملاحظه نوشته شده است.


ادامه مطلب

اشاره 

 عبارت «مکتب تاریخ نگاری جنگ» را برای نخستین بار در یادداشتی به مناسبت چهلمین روز درگذشت دکتر نخعی نوشتم. در آن یادداشت بیشتر مایل بودم به بهانه چهلمین روز درگذشت ایشان، چارچوب مفهومی جدیدی را پیشنهاد کنم که امکان برگزاری همایش سالیانه راویان و محققان حوزه جنگ ایران و عراق را فراهم کند. در یادداشت حاضر تلاش کرده ام مفهوم مکتب تاریخ نگاری جنگ را توضیح روشن کنم.


ادامه مطلب

اشاره:

   پیش از این «تاریخ و تاریخ نگاری» را در نسبت با وقایع بزرگ سیاسی- نظامی ارزیابی می‌کردم. در این نوشته برداشت دیگری از این موضوع دارم که اگر صحیح باشد، افق های جدیدی را برای مطالعه تاریخ جنگ ایران و عراق با رویکرد جامعه شناختی فراهم خواهد کرد.


ادامه مطلب

اشاره:

   گفتگو با خانم جمشیدی درباره «پرسش و پرسشگری» و نتایجی که برای ایشان در گفتگو با آقای یوسفی حاصل شده بود، زمینه تأمل مجدد را در این موضوع برای من فراهم کرد و موجب نگارش یادداشت حاضر شد.


ادامه مطلب