m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

اشاره

 سایت بی بی سی فارسی در تاریخ 31 شهریور سال جاری، یادداشتی را به قلم حسین باستانی منتشر کرده است. در این یادداشت، مطلبی به نقل از سرهنگ کتیبه آمده است که با فرض صحت آن، خبر یاد شده با توجه به «شرایط تاریخی» قبل از حمله عراق، و نظرات سایر مسئولین و فرماندهان ارتش، مورد نقد و بررسی قرار می گیرد.  البته پیش از این درباره روش استدلال امیر گلفام، سرهنگ صمدی و امیر پوردستان، یادداشت های جداگانه ای در سایت منتشر شده است.

ادامه مطلب


اشاره

 پیش از این، چرایی و چگونگی «تداوم و تغییر در تاریخ» مورد بررسی قرار گرفت و در سایت منتشر شد. یادداشت جدید در تداوم مباحث پیشین نوشته شده، با این تفاوت که تاکید شده است که؛ از دو طریق متفاوت می توان یک موضوع تاریخی را با وجود تغییراتی که صورت گرفته، مورد نقد و بررسی قرار داد.


ادامه مطلب

                            دکتر مریم جوان شهرکی

اشاره

   پس از انتشار یادداشت درباره «تداوم و تغییر در تاریخ» خانم دکتر شهرکی توضیحاتی را در این زمینه نوشتند که در ادامه خواهد  آمد. موضوع قابل توجه در این بحث، «نسبت زمان با نگرش تاریخی» است که به وقایع تاریخ معاصر ایران محدود نخواهد شد، زیرا ناظر بر  شیوه تفکر و خرد جمعی جامعه ایران است و ردپای آن در بسیاری از موضوعات و مسائل حال و گذشته قابل مشاهده است. در عین حال مشخص نیست چرا به این موضوع، چندان که شایسته است، توجه نمی شود؟ امیدوارم یادداشت خانم شهرکی و پیشنهادات ایشان راه جدیدی را در برابر این بحث بگشاید. زیرا مسئله ما در حوزه تاریخ نگاری، تحت تاثیر تاریخ نگری است. باید برای تغییر در شیوه توصیف گذشته به روش مستند و نقلی، در باره «چرائی و چگونگی تداوم و تغییر در تاریخ»، تامل و در باره ان پژوهش و گفتگو کرد.


ادامه مطلب

             گفتمان هاشمی درباره جنگ پس از درگذشت وی 

فرض بر این است که آقای هاشمی به دلیل نقش متفاوتی که در سپهر سیاسی ایران داشت، از این طریق  وقایع، موضوعات و مسائل جنگ ایران و عراق را به زبان سیاست، قدرت و فرهنگ ترجمه می کرد. علاوه بر این، مواجهه منتقدانه نسبت به اندیشه ها و رفتارها، به ویژه تصمیات و اقدامات آقای هاشمی در جنگ و در نتیجه واکنش ایشان، بخش مهمی از «گفتمان سیاسی جنگ» را شکل داده و یا دستخوش تغییر می‌کرد. اکنون با درگذشت آقای هاشمی، این پرسش مطرح می شود که؛ گفتمان جنگ در حوزه مباحث سیاسی- تاریخی و راهبردی چه تغییری خواهد کرد؟ چارچوب مفهومی گفتمان اولیه آقای هاشمی در حوزه جنگ ایران و عراق که در زمان جنگ، گفتمان عمومی و رسانه ای را شکل می داد، با اتمام جنگ به تدریج در واکنش به جریان پنجگانه زیر قرار گفت:


ادامه مطلب

                سخنان محسن رضایی درباره ادامه جنگ

اشاره

   بحث درباره ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر، با وجود آنکه در مقایسه با شروع و پایان جنگ از اهمیت کمتری برخوردار است، همچنان بیش از هر موضوع دیگری تا کنون مورد بحث و مناقشه قرار گرفته است. ابتدا این بحث از سوی منتقدین سیاسی مطرح شد، اما در سال های گذشته فرماندهان نظامی و مسئولین سیاسی نیز به این موضوع پرداخته اند. نظرات اخیر سردار رضایی فرمانده پیشین سپاه، به دلیل طرح مسئله جدید، بازتاب نسبتاً گسترده ای داشت که در این یادداشت مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.


ادامه مطلب

کتاب مردان رستگاراشاره:

  در پاسخ به شرایط و نیازهای حال و آینده کشور، چگونگی ترسیم مرزهای  «تفکر و رفتار انقلابی در جنگ» با «تفکر و رفتار هوشمندانه و راهبردی در صلح»، بسیار دشوار و هم اکنون محل مناقشه قرار گرفته است. کتاب «مردان رستگار» نوشته «سیدمحمد ابوترابی» که در تابستان 1395 از سوی انتشارات یا زهرا(س) منتشر شده است، نه تنها ابعاد و چالش‌های این موضوع را تا اندازه ای به تصویر می کشد، بلکه چگونگی تربیت نسل مسئولیت‌پذیر و متعهد، همچنین برخوردار از تفکر استراتژیک را، به نمایش می گذارد. کتاب یاد شده، در میان گونه های موجود در حوزه ادبیات جنگ ایران و عراق، یک مورد بی نظیر و ممتاز است. یادداشت حاضر را با هدف نقد اجمالی کتاب «مردان رستگار» و با امید به «رستگاری در اندیشه و عمل» نوشته ام.


ادامه مطلب

اشاره:

  استراتژی آقای هاشمی در جنگ، در بخش دیگری از این گفتگو مورد نقد و بررسی قرار گرفت. در عین حال تصویب قطعنامه 598، بمعنای در نظر گرفتن برتری ایران بر عراق، برابر نظر سردار رضایی مهمترین دستاورد حاصل از پیروزی در صحنه نبرد بود که، بر اثر پیروزی در عملیات کربلای پنج حاصل شد. گرچه این دستاورد سیاسی و حقوقی در عرصه بین المللی در سال 1366 مانع از اتمام جنگ شد، ولی یکسال بعد و با وجود تغییر موضع برتر نظامی ایران، مهمترین دستاویز سیاسی و حقوقی ایران، برای پایان دادن به جنگ بود.


ادامه مطلب