m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

اشاره:

   استراتژی آقای هاشمی در جنگ، پس از انتصاب بعنوان فرمانده عالی جنگ، تصرف یک منطقه استراتژیک در خاک عراق و پایان دادن به جنگ بود. بنظرم با تصرف فاو این پیروزی در جنگ حاصل شد، ولی نه تنها موجب پایان دادن به جنگ نشد، بلکه فشار به ایران در مقایسه با گذشته، افزایش یافت. در عین حال این استراتژی نه تنها در جنگ بازبینی نشد، بلکه پس از اتمام جنگ نیز ایشان در گفتگوی اختصاصی، از صحت نظر خود دفاع کرد.


ادامه مطلب

اشاره:

گفتگو درباره  نقش مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی در جنگ با عراق در پنج محور، شامل موارد زیر دنبال شده است:

1- تولید گفتمان رسانه ای و عمومی

2- تامین نیازمندی ها و پشتیبانی از جنگ

3- حضور و مشارکت در ساختار تصمیم گیری ها

4- نقش در تصمیم گیری برای ادامه و پایان دادن به جنگ

5-هدایت دیپلماسی کشور در باره جنگ، ازجمله سفر مک فارلین به ایران


ادامه مطلب

  با گذشت زمان، برخی حوادث تاریخی در مقایسه با سایر حوادث بیشتر مورد توجه قرار می گیرد و یا بیشتر دچار فراموشی می شود. برای تبیین علت پیدایش این وضعیت از  نظرات و دلائل مختلفی استفاده می شود. بنا براین موضوع مورد بحث، پرسش از علت توجه یا بی توجهی به حوادث تاریخی است که در ادامه، با اشاره به موارد تاریخی و نظراتی که وجود دارد اشاره خواهد:


ادامه مطلب

                                  مرتضی قاضی

مقدمه

قصد من از نوشتن این مطلب، پیدا کردن رابطه‌ای میان رویکرد مهمی است که جناب درودیان سال‌هاست به آن دغدغه دارند و با زبان و بهانه‌های مختلف به آن می پردازند، با آن چیزی است که در حوزه مطالعات مدیریت دانش و ثبت تجربیات مطرح است. گمان می‌کنم که اگر به جنگ ایران و عراق از منظر میدانی برای استخراج دانش و تجربه نگریست، آنگاه می‌توان از علومی مانند «مدیریت دانش» و روش‌های مطرح در آن به شکل علمی استفاده کرد و نتایج بهتری از این تغییر نگاه به جنگ گرفت.


ادامه مطلب

                          دکتر هادی نخعی

اشاره

 با فرارسیدن چهلمین روز درگذشت عزیز از دست رفته جناب دکتر هادی نخعی، مراسمی در روز پنج شنبه 30 دیماه برگزار خواهد شد، فرصت را مغتنم شمرده و  بمنظور آشنایی بیشتر با حیات فکری ایشان و چگونگی واکاوی آن در آینده، یادداشت حاضر را نوشتم. امید است غیبت وجود ذی قیمتش را، از طریق واکاوی و شناخت اندیشه و تفکراتش جبران، و برای تداوم  و بازتولید آن، گردهم آئیم.


ادامه مطلب

اشاره:

   پیش از این درباره ضرورت تبیین تجربه جنگ با عراق در پاسخ به نیازهای حال و آینده، مطالبی در سایت منتشر شد. اکنون در آستانه سالگرد پیروزی در عملیات کربلای پنج و با توجه به آزادسازی حلب و اظهارات سردار سرلشکر محمد باقری رییس محترم ستادکل نیروهای مسلح، مبنی بر اینکه؛ «پیروزی‌های حلب و موصل دستاورد دفاع مقدس است» (خبرگزاری فارس- 2 دی 95)، در این یادداشت، نسبتِ تحولات اخیر و سیاست های راهبردی ایران با تجربه تاریخی جنگ، بررسی شده است.


ادامه مطلب


نقش هاشمی رفسنجانی در جنگ

واکنش به انتشار خبر درگذشت غافلگیر کننده آیت الله هاشمی رفسنجانی، بیش از هر ملاحظه دیگری، بنظر می رسد ناظر بر احساس ضرورت تداوم حضور ایشان در صحنه سیاسی- اجتماعی ایران بوده است.  در عین حال درگذشت آقای هاشمی فرصت جدیدی را برای بازبینی نقش اساسی ایشان در حیات سیاسی و اجتماعی ایران، از جمله جنگ ایران و عراق فراهم آورده است. با وجود تداوم تاثیرگذاری آنچه از سوی آقای هاشمی در دوره حیات ایشان صورت گرفته، اما به اعتبار فقدان ایشان، به نظر می‌رسد باید نقش و تأثیرگذاری آقای هاشمی را با «رویکرد تاریخی» مورد بررسی قرار داد.

 نقش برجسته آقای هاشمی در جنگ ایران و عراق را باید بیشتر در تصمیم گیری برای ادامه و پایان دادن به جنگ مشاهده کرد، هر چند در شکل گیری دفاع و آزادسازی مناطق اشغالی نیز تأثیرات قابل ملاحظه ای داشته است.

مسئله قابل توجه این است که آقای هاشمی پس از آنکه بعنوان فرمانده عالی جنگ از سوی امام خمینی انتخاب شد، در چارچوب استراتژی کسب یک پیروزی و پایان دادن به جنگ، در عملیات خیبر حضور یافت و به این نتیجه رسید که از طریق پیروزی نظامی نمی توان به جنگ پایان داد. آقای هاشمی با وجود باور به پایان دادن به جنگ، به دلیل تعهد به نظرات امام برای ادامه جنگ، همچنان برای دستیابی به پیروزی نظامی تلاش کرد، هرچند این استراتژی نتیجه بخش نبود و با وجود پیروزی در فاو و عملیات کربلای پنج، نه تنها جنگ به پایان نرسید، بلکه فشار به ایران تشدید شد.

 به دلیل نتایج و پیامدهای تأثیرگذار جنگ، قضاوت درباره نقش و تأثیر آقای هاشمی، همچنان دستخوش صورتی از «تداوم و تغییر» خواهد بود. به همان میزان که از نقش تاثیرگذار ایشان در پایان دادن به جنگ، سخن گفته و حمایت می شود، به همان میزان مورد انتقاد قرار خواهد گرفت. نظر به اینکه نسل جدید، جنگ را در آئینه تصویر حال مشاهده می‌کند، لذا از نقطه عزیمت اکنون و نه گذشته، قضاوت خواهد کرد. بنا براین شرایط آینده، در تداوم و تغییر در قضاوت های تاریخی درباره آیت الله هاشمی، بیش از گذشته نقش خواهد داشت.