m-doroodian|محمد درودیان

نویسنده و پژوهشگر جنگ ایران و عراق

اشاره:

در بخش اول این یادداشت مباحث روش شناختی برای نقد و بررسی چالش های جنگ مطرح شد. در بخش دوم  تحولات جنگ در چارچوب مفهوم پیروزی و شکست بررسی شد. در قسمت پایانی چالش های 12 گانه جنگ ایران و عراق که نیاز به ادراک، تصمیم گیری و اقدام داشت، نقد و بررسی شده است.

                                     *********************

  «چالش های استراتژیک» در این یادداشت، بمعنای تعریف برخی از مسائل و موضوعات اساسی جنگ ایران و عراق است که، ساختار سیاسی و نظامی کشور، همچنین  مسئولین سیاسی و فرماندهان جنگ، برای تصمیم گیری و اقدام در حوزه های سیاسی- نظامی،با آن مواجهه شده اند.  شناخت چالش های استراتژیک، به این اعتبار که چالشهای فکری و مدیریتی کشور را در مواجهه با مسئله جنگ نشان می دهد، بسیار اهمیت دارد. علاوه بر این به موارد زیر می توان اشاره کرد : ...


ادامه مطلب

محمد درودیان

اشاره:

  یادداشت «یکصدمین» را برای نخستین بار پس از آغاز وبلاگ نویسی، و به بهانه انتشار «یکصد یادداشت»، در مهر سال 1393 منتشر کردم. اکنون «با گذشت سه سال» از آغاز فعالیت در این عرصه و تبدیل وبلاگ به سایت، و با توجه به آنچه که تا کنون منتشر شده است، یادداشت حاضر را نوشتم. امیدوارم دوستان و مخاطبین محترم که در شکل گیری روند موجود در سایت نقش تعیین کننده ای داشته اند، با اعلام نظر و نگارش یادداشت، جهت گیری سایت، همچنین فهرست موضوعات مورد بررسی برای آینده را، تعیین کنند. مهمترین نتیجه فعالیتهای یاد شده، به ویژه در سایت، بنظرم روشن شدن ابهاماتی است که پیش از این در باره موضوعات و مسائل جنگ ایران و عراق درگیر آن بودم و اکنون در چارچوب مبانی و روش جدید، در حال روشن شدن است. با فرض صحت این برداشت، پرسش این است که؛ از این پس در حوزه مطالعاتی جنگ ایران و عراق چه باید کرد؟ بنظرم لازمه فرا روی از وضعیت کنونی، استفاده از روش نقد برای «نظریه پردازی» در باره مسئله جنگ، با نظر به تجربه جنگ با عراق همچنین جنگهای جاری در منطقه است.


ادامه مطلب

اشاره:

   یادداشت خانم جمشیدی در پاسخ به نقد کتاب پرسمان یاد، بیش از آنکه ناظر بر «نقد یک نقد» باشد که تا اندازه ای هست، نقد روش شناسی پژوهش در باره جنگ ایران و عراق است که، هم اکنون با رویکردهای متفاوتی در حال انجام است. با شکل گیری تدریجی سه حوزه مطالعاتی در باره جنگ ایران و عراق، شامل؛ تاریخنگاری نقلی- تحلیلی و مستند، خاطره گویی و خاطره نویسی، همچنین تاریخ شفاهی فرماندهان و رزمندگان، امروز بیش از گذشته ضرورت دارد تا علاوه بر تبیین و شفاف سازی مرزهای سه حوزه یاد شده، از «این همانی» خاطره با تاریخ و تاریخ شفاهی، اجتناب و مرزهای آن روشن شود. خانم جمشیدی با نگاه از بیرون به سه حوزه مطالعاتی یاد شده، بخش مهمی از مبانی و خطوط اصلی نظراتی را که در این زمینه طرح شده است را نقد و بررسی کرده و از این طریق، راه را برای تمهیدات نظری در این حوزه،تا اندازه ای گشوده است.

 براین باور هستم که؛ جنگ امر بزرگ و مخاطره آمیزی است که، موجودیت و هویت جامعه مورد تجاوز را تهدید می کند، ولی این امر بزرگ و خطیر در سایه ظهور «عظمت و بزرگی روح مقاومت فردی و اجتماعی»، حقیر و دربند کشیده می شود. بهمین دلیل در سایه جنگها می توان« حقارت یا عظمت روح یک ملت» را درک کرد. اما بزرگتر و مهم تر از آن حفظ میراث تاریخی و فرهنگی یک جامعه با تاملات نظری در باره «مسئله جنگ» و جلوگیری از تقلیل و این همانی آن با هر موضوع دیگری است که، هم اکنون شاهد آن هستیم. به این اعتبار؛ کار بسیار ارزشمند و کم نظیری از سوی خانم جمشیدی صورت گرفته است که نقد و گفتگو درباره آن، بهترین روش برای سپاسگزاری از زحمات «اندیشه پرور و گفتمان ساز» ایشان است.

ادامه مطلب ...


اشاره:

بحث درباره مفهوم شکست و پیروزی در یادشت؛ «پیروزی و شکست، یا فتح و عدم الفتح در جنگ؟» موجب طرح پرسش از سوی امیر بختیاری، درباره «نسبی بودن پیروزی و شکست در سطوح تاکتیکی تا راهبردی » شد. یادداشت حاضر با نظر به موضوع مورد پرسش، نگارش شده است. امیدوارم اهمیت بحث حاضر، موجب نقد و بررسی، همچنین نگارش یادداشت از سوی مخاطبین محترم، برای انتشار در سایت شود.

                                           *******************

طرح مسئله

   اهداف و ماهیت جنگ، منطق حاکم بر تصمیم گیری های سیاسی - نظامی، چگونگی سازماندهی، تجهیز و بکارگیری نیروهای نظامی در صحنه نبرد، همچنین پیروزی و یا شکست در نبردهای نظامی، از جمله موضوعات و مسائلی است که در سطوح مختلف جنگ جریان دارد و به این اعتبار شناخت آن نیازمند  واکاوی و تجزیه و تحلیل است. با این توضیح، این پرسش وجود دارد که؛ در جنگ ایران و عراق تعامل میان سطوح استراتژیک، عملیاتی و تاکتیکی چگونه شکل گرفت؟ مشخصه های آن چه بود و چه نتایجی داشت؟ پاسخ به پرسش یاد شده با تأکید بر دو سطح عملیاتی- تاکتیکی و بمنظور درک کلی از مسئله جنگ ایران و عراق، بعنوان سطح استراتژیک، انجام خواهد شد.  بحث حاضر از دو جهت اهمیت دارد:


ادامه مطلب

اشاره:

   پیش از این درباره «جنگ و زندگی» و «مشارکت بین‌نسلی برای شکل‌گیری روایت منسجم و موثر از جنگ تحمیلی»، مطالبی در سایت منتشر شده است. اخیراً فرزندم که متولد سال 1360 است در فرصتی که برای بیان خاطرات زمان جنگ فراهم شده بود، از دلزدگی و دلشوره های آن سالها که بیشتر با تحمل دوری پدر یا بمباران باران و شلیک موشک به تهران همراه بود، سخن گفت. احساس کردم آنچه دو نسل از جنگ ادراک کرده اند، به دلیل تفاوت در شرایط و تغییر زمان، با هم تفاوت اساسی دارد. ملاحظه یاد شده موجب نگارش این یادداشت شد ...


ادامه مطلب

پرسمان یاداشاره:

   کتاب «پرسمان یاد؛ گفتاری در باب خاطره‌نگاری و خاطره نویسی جنگ و جبهه/ دفاع مقدس»، حاصل گفتگوی اعضای شورای خاطره سازمان هنری و ادبیات دفاع مقدس با جناب آقای علیرضا کمری است که چاپ نخست آن در سال 1394 منتشر شده است. در اولین ملاقات سالجاری، نویسنده محترم، کتاب را به اینجانب اهدا و توصیه کرد برای نقد و معرفی در سایت، حتماً مباحث جلسات اول، دوم، سوم و ششم را مطالعه کنم.

نظر به علاقه ای که برای آشنایی با این مباحث داشته و دارم، متن شش فصل را به همراه موخّره سرکار خانم فرانک جمشیدی که در پایان کتاب قرار گرفته است، مطالعه و نکاتی را یادداشت کردم که بیشتر به ساختار و روش و تا اندازه ای به محتوا مربوط است. امیدوارم  مخاطبین محترم در سایت، از پاسخ برادر عزیزم جناب آقای کمری و اعضای محترم شورای خاطره سازمان هنری سوره، برای روشن شدن مباحث طرح شده در کتاب، بهرمند شوند...


ادامه مطلب

         نقدی بر کتاب محمد درودیان به قلم فرانک جمشیدی

اشاره:

   سرکار خانم جمشیدی پس از انتشار کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش در آمدی بر یک نظریه»،در سال 1395،نقدی را بر کتاب نوشته است که با روش های متعارف در نقد و بررسی کتاب تفاوت دارد. بهمین دلیل یادداشت ایشان بدلیل روش و موضوعات مورد بحث، مستقل از کتاب، درخور اعتنا و توجه است. یادداشت ایشان را در ادامه مطلب ملاحظه بفرمایید:

ادامه مطلب




همه پیوندها