m-doroodian|محمد درودیان هدف از تأسیس این صفحه، بیان دیدگاهها و نظرات درباره ابعاد سیاسی، اجتماعی و نظامی جنگ ایران و عراق و نیز بازاندیشی و اصلاح نظرات و آثار منتشر شده است. از مخاطبان گرامی تقاضا دارم از طریق آدرس m.doroodian@yahoo.com بنده را از نقطه نظرات نقادانه و پیشنهادی خویش بهره‌ مند فرمایند. tag:http://www.m-doroodian.ir 2017-06-27T23:50:08+01:00 mihanblog.com پیش درآمدی بر نقد و بررسی؛ معرفت شناسی و روش شناسی جنگ ایران و عراق 2017-06-23T15:10:19+01:00 2017-06-23T15:10:19+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/447 محمد درودیان اشاره: حضور در کلاس درس فلسفه علم دکتر سعید زیباکلام، موجب شد موضوع و مسئله جنگ برای من، از نگرش تاریخی- راهبردی به بحث معرفت شناسی و روش شناسی تغییر کرد. یادداشت حاضر ناظر برهمین ملاحظه نوشته شده است.

اشاره:

حضور در کلاس درس فلسفه علم دکتر سعید زیباکلام، موجب شد موضوع و مسئله جنگ برای من، از نگرش تاریخی- راهبردی به بحث معرفت شناسی و روش شناسی تغییر کرد. یادداشت حاضر ناظر برهمین ملاحظه نوشته شده است.

]]>
چرایی و چگونگی شکل گیری مکتب تاریخ نگاری جنگ 2017-06-18T15:10:28+01:00 2017-06-18T15:10:28+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/462 محمد درودیان اشاره   عبارت «مکتب تاریخ نگاری جنگ» را برای نخستین بار در یادداشتی به مناسبت چهلمین روز درگذشت دکتر نخعی نوشتم. در آن یادداشت بیشتر مایل بودم به بهانه چهلمین روز درگذشت ایشان، چارچوب مفهومی جدیدی را پیشنهاد کنم که امکان برگزاری همایش سالیانه راویان و محققان حوزه جنگ ایران و عراق را فراهم کند. در یادداشت حاضر تلاش کرده ام مفهوم مکتب تاریخ نگاری جنگ را توضیح روشن کنم.

اشاره 

 عبارت «مکتب تاریخ نگاری جنگ» را برای نخستین بار در یادداشتی به مناسبت چهلمین روز درگذشت دکتر نخعی نوشتم. در آن یادداشت بیشتر مایل بودم به بهانه چهلمین روز درگذشت ایشان، چارچوب مفهومی جدیدی را پیشنهاد کنم که امکان برگزاری همایش سالیانه راویان و محققان حوزه جنگ ایران و عراق را فراهم کند. در یادداشت حاضر تلاش کرده ام مفهوم مکتب تاریخ نگاری جنگ را توضیح روشن کنم.

]]>
تاریخ و تاریخ نگاری به کدام اعتبار؟ 2017-06-13T15:10:47+01:00 2017-06-13T15:10:47+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/461 محمد درودیان اشاره:    پیش از این «تاریخ و تاریخ نگاری» را در نسبت با وقایع بزرگ سیاسی- نظامی ارزیابی می‌کردم. در این نوشته برداشت دیگری از این موضوع دارم که اگر صحیح باشد، افق های جدیدی را برای مطالعه تاریخ جنگ ایران و عراق با رویکرد جامعه شناختی فراهم خواهد کرد.

اشاره:

   پیش از این «تاریخ و تاریخ نگاری» را در نسبت با وقایع بزرگ سیاسی- نظامی ارزیابی می‌کردم. در این نوشته برداشت دیگری از این موضوع دارم که اگر صحیح باشد، افق های جدیدی را برای مطالعه تاریخ جنگ ایران و عراق با رویکرد جامعه شناختی فراهم خواهد کرد.

]]>
تأملی دوباره بر «پرسش و پرسشگری» 2017-06-08T15:10:51+01:00 2017-06-08T15:10:51+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/460 محمد درودیان اشاره:    گفتگو با خانم جمشیدی درباره «پرسش و پرسشگری» و نتایجی که برای ایشان در گفتگو با آقای یوسفی حاصل شده بود، زمینه تأمل مجدد را در این موضوع برای من فراهم کرد و موجب نگارش یادداشت حاضر شد.

اشاره:

   گفتگو با خانم جمشیدی درباره «پرسش و پرسشگری» و نتایجی که برای ایشان در گفتگو با آقای یوسفی حاصل شده بود، زمینه تأمل مجدد را در این موضوع برای من فراهم کرد و موجب نگارش یادداشت حاضر شد.

]]>
حاشیه نگاری بر جلسه نقد کتاب/ آغازی بر نقد نظریه پردازی درباره جنگ؛ به قلم علی جعفری 2017-06-04T15:10:50+01:00 2017-06-04T15:10:50+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/454 محمد درودیان اشاره:    آقای جعفری پس از حضور در جلسه نقد کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه»، توضیحاتی را تحت عنوان «حاشیه نگاری» نوشته و ارسال کرده است که در ادامه از نظر خواهد گذشت.

اشاره:

   آقای جعفری پس از حضور در جلسه نقد کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه»، توضیحاتی را تحت عنوان «حاشیه نگاری» نوشته و ارسال کرده است که در ادامه از نظر خواهد گذشت.

]]>
حاشیه ای بر متن؛ «آیا جنگ ایران و عراق تاریخی شده است؟» 2017-05-31T15:10:36+01:00 2017-05-31T15:10:36+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/459 محمد درودیان    بیش از دو دهه از زمانی که برای نخستین بار درگیر پرسش از تاریخی شدن جنگ شدم، می گذرد. به نظرم تحقیقات برای انتشار مجموعه پنج جلدی نقد و بررسی پرسش های اساسی جنگ، از سال 1376 و سپس سردبیری فصلنامه مطالعات جنگ ایران و عراق (نگین)، در حدّفاصل 1383 تا 1386، در شکل گیری این پرسش نقش داشت. زیرا بر اثر مواجهات یاد شده، واقعه جنگ برای من به موضوع شناخت تبدیل شد.

   بیش از دو دهه از زمانی که برای نخستین بار درگیر پرسش از تاریخی شدن جنگ شدم، می گذرد. به نظرم تحقیقات برای انتشار مجموعه پنج جلدی نقد و بررسی پرسش های اساسی جنگ، از سال 1376 و سپس سردبیری فصلنامه مطالعات جنگ ایران و عراق (نگین)، در حدّفاصل 1383 تا 1386، در شکل گیری این پرسش نقش داشت. زیرا بر اثر مواجهات یاد شده، واقعه جنگ برای من به موضوع شناخت تبدیل شد.

]]>
تغییر در مفهوم جنگ؛ از نظامی به اجتماعی و استراتژیک 2017-05-27T15:10:08+01:00 2017-05-27T15:10:08+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/458 محمد درودیان    مفهوم رایج از جنگ، در ادبیات و اذهان عمومی بیشتر نظامی است، زیرا با کاربرد تجهیزات نظامی و تاکتیک‌های نبرد همراه است. به همین دلیل، جنگ محدود به نیروهای نظامی است و در پادگان‌ها آموزش داده می‌شود. با این توضیح، این پرسش وجود دارد که؛ چگونه مفهوم جنگ از نظامی به اجتماعی تغییر می‌کند؟

   مفهوم رایج از جنگ، در ادبیات و اذهان عمومی بیشتر نظامی است، زیرا با کاربرد تجهیزات نظامی و تاکتیک‌های نبرد همراه است. به همین دلیل، جنگ محدود به نیروهای نظامی است و در پادگان‌ها آموزش داده می‌شود. با این توضیح، این پرسش وجود دارد که؛ چگونه مفهوم جنگ از نظامی به اجتماعی تغییر می‌کند؟

]]>
علت ناتوانی از تبیین تحولات سیاسی- نظامی پس از فتح خرمشهر چیست؟ 2017-05-23T20:10:50+01:00 2017-05-23T20:10:50+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/457 محمد درودیان   پرسش از علت ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر، گرچه نخستین بار، یکسال پس از ادامه جنگ و از سوی نهضت آزادی مطرح شد، اما جنگ طولانی و رو به گسترش، همچنین نحوه پایان جنگ از طریق پذیرش قطعنامه 598، علل ادامه جنگ را به صورت تدریجی به یک پرسش عمومی تبدیل کرده است که همچنان محل بحث و مناقشه قرار دارد.

  پرسش از علت ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر، گرچه نخستین بار، یکسال پس از ادامه جنگ و از سوی نهضت آزادی مطرح شد، اما جنگ طولانی و رو به گسترش، همچنین نحوه پایان جنگ از طریق پذیرش قطعنامه 598، علل ادامه جنگ را به صورت تدریجی به یک پرسش عمومی تبدیل کرده است که همچنان محل بحث و مناقشه قرار دارد.

]]>
گزارش نشست نقد و بررسی کتاب تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه- بخش پایانی 2017-05-16T15:10:02+01:00 2017-05-16T15:10:02+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/453 محمد درودیان                اشاره: در بخش پایانی گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه»، پاسخ های نویسنده به ناقدین و دانشجویان حاضر در جلسه خواهد آمد. منتقدین محترم نقطه نظرات خود را بیش از دو ساعت طرح کردند و برای پاسخ 5 دقیقه وقت از سوی مجری محترم سرهنگ دکتر زین الدین تعین شد. با توجه به طولانی شدن زمان جلسه و محدویت وقت تنها به برخی نظرات پاسخ دا

               پاسه به نقدها

اشاره:

در بخش پایانی گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه»، پاسخ های نویسنده به ناقدین و دانشجویان حاضر در جلسه خواهد آمد. منتقدین محترم نقطه نظرات خود را بیش از دو ساعت طرح کردند و برای پاسخ 5 دقیقه وقت از سوی مجری محترم سرهنگ دکتر زین الدین تعین شد. با توجه به طولانی شدن زمان جلسه و محدویت وقت تنها به برخی نظرات پاسخ داده شد. امیدوارم در دانشگاه عالی دفاع و یا در هیات معارف جنگ شهید صیاد شیرازی، فرصتی فراهم شود تا نظریه طرح شده در کتاب، و برخی پرسشها و نظرات منتقدین محترم، مورد نقد و بررسی قرار بگیرد.

]]>
نقد خانم جشمیدی بر یادداشت تاریخ نگاری جنگ؛ مشخصه ها، رویکردها و روش ها، کارکردها 2017-05-12T15:10:58+01:00 2017-05-12T15:10:58+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/456 محمد درودیان اشاره 1- خانم جمشیدی نقدی را درباره متن سخنرانی اینجانب در نمایشگاه کتاب، بعنوان «نظر» نوشتند که به دلیل حجم کلمات و مهمتر از آن؛ مثل همیشه نقد دقیق و عالمانه، بصورت مستقل در ادامه خواهد آمد. ایشان در نقد خود ساختار بحث را از نظر روش شناختی و مفهومی مورد نقد فرار داده و در نتیجه امکان گشایش افق جدیدی را برای ادامه بحث فراهم کرده است. فرصت را مغتنم شمرده و مراتب سپاسگزاری خودم را نسبت به لطف ایشان در نقد سخنرانی اعلام می دارم. 2- در مراسم سخنرانی تلاش کردم باو
نقد فرانک جمشیدی
اشاره

1- خانم جمشیدی نقدی را درباره متن سخنرانی اینجانب در نمایشگاه کتاب، بعنوان «نظر» نوشتند که به دلیل حجم کلمات و مهمتر از آن؛ مثل همیشه نقد دقیق و عالمانه، بصورت مستقل در ادامه خواهد آمد. ایشان در نقد خود ساختار بحث را از نظر روش شناختی و مفهومی مورد نقد فرار داده و در نتیجه امکان گشایش افق جدیدی را برای ادامه بحث فراهم کرده است. فرصت را مغتنم شمرده و مراتب سپاسگزاری خودم را نسبت به لطف ایشان در نقد سخنرانی اعلام می دارم.

2- در مراسم سخنرانی تلاش کردم باورداشت های اولیه‌ی حاصل از مشاهدات و تحقیقاتم را تحت عنوان مفروضات سه گانه بیان کنم و پرسش مندرج در یاداشت را در آن جلسه بیان نکردم. همچنین به دلائلی برای هماهنگی با سخنرانی جناب کمری و محدودیت وقت، به مباحث روش شناسی و رویکردها نیز اشاره نکردم . چنان که در یادداشت خانم جمشیدی اشاره شده است، پرسش دو بخش است. من با فرض تاریخی شدن مسئله مورد بحث که در بند اول مفروضان آمده، نتیجه گرفتم که«در این صورت»، این پرسش که همان عنوان یادداشت است وجود دارد که: «مشخصه ها، رویکرد و روش و کارکرد تاریخ‌نگاری جنگ چیست و کدام است؟» بنابراین پرسش از تاریخی شدن، محل بحث نبوده است که مخل بند اول مفروضات تلقی شود.

3- من در این سخنرانی بدنبال اثبات و یا ابطال نبودم. ضمن اینکه اثبات و ابطال در نظریه تجربه‌گرایی و ابطال پذیری، بیش از چند دهه است که منسوخ شده است، هر چند در ایران همچنان محل اعتناء قرار دارد. در این بحث بدنبال توضیح و استفاده از استدلال برای تایید نظراتم بودم.

4- منظور من از رویکرد و روش در این بررسی، درباره متون و در حوزه تاریخنگاری است. خانم جمشیدی  واکنش به این بخش از سخنرانی، رویکرد و روش در بررسی متون تاریخنگاری جنگ را، با تعریف جدید،  به «رویکرد و روش» من در ارائه بحث تاریخنگاری جنگ، تفسیر و تاویل کرده است که جالب است، ولی بنظرم برداشت متفاوتی از رویکرد و روش  صورت گرفته است.

5- مطالب این سخنرانی بنظرم هیچ نسبتی با آخرین کتابم ندارد، زیرا در آنجا «جنگ را بعنوان یک مسئله استراتژیک» نقد و بررسی کردم در حالیکه در این سخنرانی در حوزه تاریخنگاری جنگ و متون منتشر شده، مطالبی را اجمالاً بیان کردم. در عین حال نظراتی را در این زمینه داشتم که پیش از این در سایت نوشتم، از جمله؛ «مفهوم زمان در تاریخ» که انتظار داشتم و دارم از نظرات دوستان استفاده کنم که با وجود ارسال آن با ایمیل و انتشار در سایت، هنوز نقدی در این زمینه صورت نگرفته است. حداقل از خانم جمشیدی، دکتر صیامیان و جناب استاد کمری  انتظار دارم که برای ایجاد «چالشی جدی»، به واکاوی بحث کمک بفرمایند.

مانند همیشه از لطف منتقدین محترم و نظرات آنها صمیمانه تشکر و متواضعانه استقبال می کنم. نظرات دقیق و منتقدانه خانم جمشیدی در ادامه آمده است.

]]>
تاریخ نگاری جنگ؛ مشخصه ها، رویکردها و روش ها، کارکردها 2017-05-08T15:10:44+01:00 2017-05-08T15:10:44+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/455 محمد درودیان اشاره   فرصتی فراهم شد تا به اهتمام گرامی ارجمند جناب آقای ناظری و در معیت استاد گرامی جناب علیرضا کمری، در غرفه انتشارات «فاتحان» در نمایشگاه کتاب، درباره تاریخ‌نگاری جنگ به بحث و گفت و گو بپردازیم. محورهای آنچه در این نشست به آن اشاره کردم در ادامه خواهد آمد.

نشست تاریخ نگاری جنگ در غرفه فاتحان در نمایشگاه کتاب

اشاره

  فرصتی فراهم شد تا به اهتمام گرامی ارجمند جناب آقای ناظری و در معیت استاد گرامی جناب علیرضا کمری، در غرفه انتشارات «فاتحان» در نمایشگاه کتاب، درباره تاریخ‌نگاری جنگ به بحث و گفت و گو بپردازیم. محورهای آنچه در این نشست به آن اشاره کردم در ادامه خواهد آمد.

]]>
گذشته و آینده مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس؛ در آئینه تلاش های مرحوم دکتر اردستانی 2017-05-04T15:10:53+01:00 2017-05-04T15:10:53+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/448 محمد درودیان   با درگذشت مرحوم دکتر حسین اردستانی، ارزیابی نتیجه زحمات و تلاش های ایشان را پس از یک دهه، چگونه می توان ارزیابی کرد؟ به این معنا که؛ آنچه پیش از این انجام شده و آنچه ضروری است در آینده انجام شود، کدام است؟ پاسخ به پرسش یاد شده از این جهت اهمیت دارد که، بدون ارزیابی گذشته طراحی چشم انداز های آینده روشن نخواهد شد. به نظرم زحمات انجام شده از سوی ایشان را طی یک دهه، با نگاه کلی و اجمالی در چند محور می توان تبیین کرد:

  با درگذشت مرحوم دکتر حسین اردستانی، ارزیابی نتیجه زحمات و تلاش های ایشان را پس از یک دهه، چگونه می توان ارزیابی کرد؟ به این معنا که؛ آنچه پیش از این انجام شده و آنچه ضروری است در آینده انجام شود، کدام است؟ پاسخ به پرسش یاد شده از این جهت اهمیت دارد که، بدون ارزیابی گذشته طراحی چشم انداز های آینده روشن نخواهد شد. به نظرم زحمات انجام شده از سوی ایشان را طی یک دهه، با نگاه کلی و اجمالی در چند محور می توان تبیین کرد:

]]>
گزارش نشست نقد و بررسی کتاب تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه- بخش دوم 2017-04-29T15:10:38+01:00 2017-04-29T15:10:38+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/452 محمد درودیان اشاره    در بخش اول، توضیحات نویسنده پیرامون مختصات کتاب، ارائه شد. سخنان ناقدین محترم؛ امیر حسینی در حوزه تاکتیکی، امیر بختیاری در حوزه راهبردی، دکتر مهران شمس احمر، از نظر روش شناختی و دکتر امینیان، با توجه به رویکرد و روش کلی کتاب، برای بهره برداری مخاطبان محترم، در ادامه آمده است. با وجود آنکه انتظار می رفت نظریه ارائه شده در پایان کتاب، مورد نقد و بررسی قرار بگیرد، ولی به دلیل تمرکز بر مباحث تاکتیکی و مناقشات تاریخی، توجه چندانی برای نقد و ب

جلسه نقد کتاب در دانشگاه دفاع ملی

اشاره

   در بخش اول، توضیحات نویسنده پیرامون مختصات کتاب، ارائه شد. سخنان ناقدین محترم؛ امیر حسینی در حوزه تاکتیکی، امیر بختیاری در حوزه راهبردی، دکتر مهران شمس احمر، از نظر روش شناختی و دکتر امینیان، با توجه به رویکرد و روش کلی کتاب، برای بهره برداری مخاطبان محترم، در ادامه آمده است. با وجود آنکه انتظار می رفت نظریه ارائه شده در پایان کتاب، مورد نقد و بررسی قرار بگیرد، ولی به دلیل تمرکز بر مباحث تاکتیکی و مناقشات تاریخی، توجه چندانی برای نقد و بررسی نظریه صورت نگرفت.

ادامه مطلب

]]>
گزارش نشست نقد و بررسی کتاب تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه- بخش اول 2017-04-25T15:10:50+01:00 2017-04-25T15:10:50+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/451 محمد درودیان اشاره:    به دعوت رئیس دفتر کرسی‌های نظریه پردازی در دانشگاه عالی دفاع ملی و تلاش های سرهنگ دکتر زین الدینی، جلسه نقد و بررسی کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه»، در تاریخ سوم اردیبهشت ماه 96 با حضور نویسنده کتاب و ناقدین محترم؛ امیر سرتیپ سیدناصر حسینی جانشین پیشین نیروی زمینی ارتش و جانشین هیئت معارف جنگ، امیر سرتیپ مسعود بختیاری از فرماندهان ارشد نیروی زمینی ارتش در جنگ و نویسنده آثار مختلفی همچون عملیات طریق القدس،


نشست نقد کتاب محمد درودیان با عنوان تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق در دانشگاه دفاع ملی

اشاره:

   به دعوت رئیس دفتر کرسی‌های نظریه پردازی در دانشگاه عالی دفاع ملی و تلاش های سرهنگ دکتر زین الدینی، جلسه نقد و بررسی کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه»، در تاریخ سوم اردیبهشت ماه 96 با حضور نویسنده کتاب و ناقدین محترم؛ امیر سرتیپ سیدناصر حسینی جانشین پیشین نیروی زمینی ارتش و جانشین هیئت معارف جنگ، امیر سرتیپ مسعود بختیاری از فرماندهان ارشد نیروی زمینی ارتش در جنگ و نویسنده آثار مختلفی همچون عملیات طریق القدس، دکتر مهران شمس احمر استاد دانشگاه، دکتر بهادر امینیان سفیر پیشین ایران در رومانی و استاد روابط بین الملل و تنی چند از دانشجویان این دانشگاه برگزار شد. در ادامه، بخش اول این نشست برای بهره برداری مخاطبان، تقدیم می شود.

]]>
«اگر» در تاریخ یا «اگرهای» تاریخی؟ 2017-04-20T15:10:05+01:00 2017-04-20T15:10:05+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/450 محمد درودیان اشاره:    پیش از این، درباره «اگر» در تاریخ مطالبی در سایت منتشر شد که مفروض آن؛ پذیرش تاریخ بمثابه امر واقع شده در گذشته است. در این یادداشت، پرسش از «اگرهای» تاریخی، با نظر به نتایج کلی وقایع تاریخی، بعنوان «تاریخ نگری جدید» مورد بحث قرار گرفته است.

اشاره:

   پیش از این، درباره «اگر» در تاریخ مطالبی در سایت منتشر شد که مفروض آن؛ پذیرش تاریخ بمثابه امر واقع شده در گذشته است. در این یادداشت، پرسش از «اگرهای» تاریخی، با نظر به نتایج کلی وقایع تاریخی، بعنوان «تاریخ نگری جدید» مورد بحث قرار گرفته است.

]]>
آیا ارتش در آستانه و ماههای شروع جنگ غافلگیر شد؟/ به قلم امیر رحمان اکبرآبادی 2017-04-16T15:10:41+01:00 2017-04-16T15:10:41+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/449 محمد درودیان                                 با عرض سلام و تشکر از سردار درودیان در ایجاد فضای مطلوب برای بیان دیدگاهها و نقد لایه های مختلف دفاع مقدس و تبیین علمی- تخصصی و تاریخی آن دوران پرمحنت ولی افتخارآمیز، بنده اخیراً متوجه چنین سایت و مجموعه ای با مدیریت جنابعالی شدم که با جدیت مباحث دفاع مقدس را مورد بازبینی و تحلیل تخصصی قرار می دهد. با

                                امیر سرتیپ دوم رحمان اکبرآبادی

با عرض سلام و تشکر از سردار درودیان در ایجاد فضای مطلوب برای بیان دیدگاهها و نقد لایه های مختلف دفاع مقدس و تبیین علمی- تخصصی و تاریخی آن دوران پرمحنت ولی افتخارآمیز، بنده اخیراً متوجه چنین سایت و مجموعه ای با مدیریت جنابعالی شدم که با جدیت مباحث دفاع مقدس را مورد بازبینی و تحلیل تخصصی قرار می دهد. با مروری گذرا در مطالب گوناگون مندرج در سایت، متوجه موضوعی تحت عنوان «غافلگیری ارتش در آستانه و ماههای شروع جنگ»گردیدم که چند نفر از صاحب نظران تحلیل ارایه کرده بودند. در این رابطه بنده مشتاق شدم تحلیل خودم را در این عرصه ایجاد شده که یکی از خواستگاه های بیان تحلیل و نظرات تخصصی در حوزه دفاع مقدس می باشد، بیان نمایم. بنابراین هرگونه نظر اصلاحی و نقد بر مکتوبه فوق، مزید امتنان خواهد بود.

]]>
چگونگی بسط تفاسیر سیاسی- فرهنگی و تاریخی- راهبردی از جنگ ایران و عراق 2017-04-11T15:10:13+01:00 2017-04-11T15:10:13+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/441 محمد درودیان اشاره:    برای نخستین بار بحث درباره رویکردهای مختلف را در مقدمه کتاب «نقد و بررسی پرسش های اساسی جنگ» در سال 1378 نوشتم. پس از آن، در سرمقاله فصلنامه شماره 9 نگین، در سال 1383 و اخیراً نیز در فصل دوم کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه»، به این بحث پرداختم. اخیراً با مطالعه ترجمه کتاب «تاریخ نگاری و جامعه شناسی تاریخی»، موضوع مورد بحث را با وام گرفتن مفهوم «بسط تفاسیر» فهم و نگاشته ام، در حالیکه پیش از این رویکردها را تنها در چارچوب

اشاره:

   برای نخستین بار بحث درباره رویکردهای مختلف را در مقدمه کتاب «نقد و بررسی پرسش های اساسی جنگ» در سال 1378 نوشتم. پس از آن، در سرمقاله فصلنامه شماره 9 نگین، در سال 1383 و اخیراً نیز در فصل دوم کتاب «تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه»، به این بحث پرداختم. اخیراً با مطالعه ترجمه کتاب «تاریخ نگاری و جامعه شناسی تاریخی»، موضوع مورد بحث را با وام گرفتن مفهوم «بسط تفاسیر» فهم و نگاشته ام، در حالیکه پیش از این رویکردها را تنها در چارچوب نگاه های مختلفی که شکل گرفته و بعنوان واقعیات جدید در حوزه معرفت شناسی جنگ، مورد شناسایی و مطالعه قرار می دادم.

]]>
چگونه می توان تاریخ جنگ را بازسازی کرد؟ 2017-04-06T15:10:02+01:00 2017-04-06T15:10:02+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/446 محمد درودیان طرح مسئله        فرض بر این است که هم اکنون امکان دست‌یابی به وقایع تاریخی جنگ از طریق مشاهده و تجربه، همانند کسانیکه در زمان وقوع حضور داشتند، وجود ندارد. همچنین هرآنچه امروز از سوی شاهدان و عاملان روایت می‌شود، بمعنای انطباق با واقعه نیست، بلکه صرفاً حاصل نوعی تجربه شخصی- اجتماعی در یک دوره زمانی و استفاده از زبان، برای توصیف، تفسیر و تحلیل است. بر اساس مفروضات یاد شده، ما از یکسو وارث گذشته تجربه شده و تاریخی هستیم، زیرا در زمان و مکان گذشته روی داده

طرح مسئله    

   فرض بر این است که هم اکنون امکان دست‌یابی به وقایع تاریخی جنگ از طریق مشاهده و تجربه، همانند کسانیکه در زمان وقوع حضور داشتند، وجود ندارد. همچنین هرآنچه امروز از سوی شاهدان و عاملان روایت می‌شود، بمعنای انطباق با واقعه نیست، بلکه صرفاً حاصل نوعی تجربه شخصی- اجتماعی در یک دوره زمانی و استفاده از زبان، برای توصیف، تفسیر و تحلیل است. بر اساس مفروضات یاد شده، ما از یکسو وارث گذشته تجربه شده و تاریخی هستیم، زیرا در زمان و مکان گذشته روی داده و از دسترس ما جز از طریق اسناد و آثار، خارج شده است. از سوی دیگر؛ با روایت هایی مواجه هستیم که بمثابه «تاریخ» بیان می شود. حال وقتی گذشته جز از طریق اسناد و آثار و گفته ها قابل شناخت نیست و روایت های کنونی نیز حاصل رویکرد و روش های مختلف از وقایع تاریخی است، پرسش این است که؛ چگونه وقایع تاریخی جنگ قابل شناسایی است؟

]]>
اطلاق تاریخ سازی به وقایع تاریخی؛ تبیین یا تحریف تاریخ؟ 2017-04-01T15:10:46+01:00 2017-04-01T15:10:46+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/444 محمد درودیان اشاره:  پرسش از «چگونگی شکل گیری تفکر تاریخی» و کاستی‌های اساسی آن در «فهم ما از تاریخ»، به دلیل باورپذیری برآمده از «نگاه تاریخی واقعه محور و گذشته‌گرا»، بسیار دشوار و نتیجه گیری حاصل از آن، مبنی بر «ضرورت بازبینی تفکر تاریخی» دشوارتر خواهد بود. تأمل در موضوع یاد شده همچنین موجب طرح این پرسش شده است که؛ اطلاق تاریخ سازی به وقایع تاریخی، تبیین است یا تحریف؟ امیدوارم در این مسیر از طریق «تأمل منتقدانه» درباره نگرش واقعه محوری به تاریخ، در افق تفکر تاریخی کنونی گشایش ح

اشاره:

 پرسش از «چگونگی شکل گیری تفکر تاریخی» و کاستی‌های اساسی آن در «فهم ما از تاریخ»، به دلیل باورپذیری برآمده از «نگاه تاریخی واقعه محور و گذشته‌گرا»، بسیار دشوار و نتیجه گیری حاصل از آن، مبنی بر «ضرورت بازبینی تفکر تاریخی» دشوارتر خواهد بود. تأمل در موضوع یاد شده همچنین موجب طرح این پرسش شده است که؛ اطلاق تاریخ سازی به وقایع تاریخی، تبیین است یا تحریف؟ امیدوارم در این مسیر از طریق «تأمل منتقدانه» درباره نگرش واقعه محوری به تاریخ، در افق تفکر تاریخی کنونی گشایش حاصل شود.

]]>
در سوگ یار دیرین که غافلگیرانه در کام مرگ فر رفت! 2017-03-27T15:10:38+01:00 2017-03-27T15:10:38+01:00 tag:http://www.m-doroodian.ir/post/445 محمد درودیان                  خبر درگذشت دوست و برادر گرامی، راوی و محقق تاریخ جنگ و مدیر مرکز اسناد دفاع مقدس، چنان غافلگیر کننده و شوک آور بود که گویی زمان برای ما، همانند قلب او، در یک لحظه متوقف شد. با این تفاوت که ما از فرصت زندگی دوباره برخوردار شدیم،  دریغا که دفتر زندگی تاریخ نگار جنگ، در میانه راه زندگی، برای همیشه ی تاریخ بسته شد!آنچه در این میان حیرت آور است و در لحظاتی حتی فرصت و امکان

                 دکتر حسین اردستانی رئیس مرکز اسناد دفاع مقدس

خبر درگذشت دوست و برادر گرامی، راوی و محقق تاریخ جنگ و مدیر مرکز اسناد دفاع مقدس، چنان غافلگیر کننده و شوک آور بود که گویی زمان برای ما، همانند قلب او، در یک لحظه متوقف شد. با این تفاوت که ما از فرصت زندگی دوباره برخوردار شدیم،  دریغا که دفتر زندگی تاریخ نگار جنگ، در میانه راه زندگی، برای همیشه ی تاریخ بسته شد!

آنچه در این میان حیرت آور است و در لحظاتی حتی فرصت و امکان گریستن را از ما گرفت، فرارسیدن مرگ یک عزیز، بعنوان پایان بخش زندگی نبود، زیرا که مرگ در تقدیر هر آن چیزی است که در عالم وجود پیدا کرده است، بلکه احاطه مرگ بر زندگی، به شکل غافلگیر کننده، موجب ادراک «مرگ در عین زندگی» و ضرورت تذکر «موتوا قبل أَن تموتوا» (بمیرید قبل از آنکه بمیرید) شد.

درگذشت بسیار حزن انگیز و جان سوز «یار دیرین» تذکر الهی است که تا مرگ را در درون لحظات زندگی جستجو و فرصت های آن را دریابیم.

با طلب مغفرت برای «مرحوم دکتر حسین اردستانی» و آرزوی صبر و اجر برای خانواده گرامی آن عزیز و تمامی دوستان و وابستگان که در سوگ از دست دادن ناگهانی او نشسته اند.

]]>