ارتش و سپاه در امتداد تجربه جنگ و استفاده از آن، همچنان درگیر صورتی از تداوم و تکامل، سازمانی و مأموریتی، در حوزه امور دفاعی و امنیتی هستند. به این معنا که استفاده از تجربه حاصل از جنگ با عراق، علاوه بر گسترش حوزه مطالعات فرهنگی، تاریخی و نظامی، در نظام آموزشی، توسعه سازمانی و تولید تجهیزات نظامی نیروهای مسلح نقش اساسی دارد. با فرض صحت برداشت یاد شده از برخی واقعیات کنونی که جریان دارد، این پرسش محل بحث است که؛ چرا در مطالعات جنگ ایران و عراق، پیوستگی میان تجربه گذشته با نیازهای حال و آینده، مورد توجه قرار نگرفته است؟ به عبارت دیگر چرا فراتر از نقش سازمانی ارتش و سپاه در جنگ و مناقشه درباره آن، هیچگونه بحث عمیق و جدی در حوزه تجربه جنگ با عراق، در سطح راهبردی صورت نمی گیرد؟

   پرسش یاد شده را چنانکه روشن است، با این فرض نوشته ام که؛ تجربه جنگ با عراق، با وجود آنکه در سامان دهی و توسعه قدرت دفاعی ایران نقش بنیادین داشته است، ولی در ادبیات نظامی و تاریخی جنگ ایران و عراق، نشانه های روشنی از پیوستگی موجود قابل مشاهده نیست. بنابراین چگونه باید از نگرش تاریخی و مناقشه آمیز در حوزه تجربه جنگ با عراق رها شد و با فرض پیوستگی و تداوم تجربه جنگ با عراق، نگرش و روش کنونی را در بازنمائی این تجربه، تغییر داد؟

 در پاسخ به علت گسستگی موجود در ادبیات جنگ ایران و عراق، با وجود پیوستگی های عملی در حوزه دفاعی، می توان وضع موجود را با ارجاع به ملاحظات امنیتی تبیین کرد. روش توجیهی یاد شده حل مسئله از طریق نادیده گرفتن علت مسئله است. بنابراین با ارجاع بیرونی که در بسیاری از بررسی ها قابل مشاهده است، نمی توان ابعاد مسئله کنونی را مورد شناسایی قرار داد، بلکه این موضوع را باید با ارجاع به شیوه تفکر کنونی در حوزه مسایل دفاعی و زیست تجربی آن در جنگ با عراق، مورد نقد و بررسی قرار داد.

  نگاه «گذشته‌گرا» و تاریخی به همراه مناقشه بر نقش سازمانی ارتش و سپاه در جنگ، یکی از مهمترین دلایل نادیده گرفتن پیوستگی میان تجربه جنگ گدشته با روندهای کنونی است. در این صورت باید «نگاه آینده‌گرا» را در پاسخ به این پرسش مورد بررسی قرار داد؛ کدام مسئله و پرسش اساسی درباره آینده وجود دارد که باید راهنمای ارجاع به تجربه تاریخی جنگ با عراق باشد؟ بدون شناخت تمایزهای تجربی در گذشته که با نظر به مطالعات تاریخی و در نظر گرفتن شرایط تاریخی قابل حصول است، نمی توان پیوستگی های گذشته را با آینده که مسئله اساسی ما است، مورد شناسایی قرار داد.