سایت محمد درودیان

اشاره

 پیدایش وضعیت جدید در «بازنمایی واقعیات جنگ در فضای مجازی» که باید به عنوان فضای اجتماعی از آن نام برد، چگونگی روش مواجهه با جنگ و فضای اجتماعی را برای من به یک پرسش جدی تبدیل کرده است. این موضوع را با جناب استاد کمری و خانم جمشیدی در میان گذاشتم. مباحث طرح شده در آن جلسه را باید جداگانه مورد بحث قرار داد، اما حاصل آن، پذیرش واقعیات جدید در فضای مجازی و استقبال از آن بود که موجب انتشار یادداشت حاضر شد که پیش از جلسه نوشته بودم و پس از موافقت دوستان برای تغییر در روش انتشار مطالب در سایت، برای انتشار آن اقدام کردم. امیدوارم موضوع یاد شده از سوی دوستان مورد نقد و بررسی قرار بگیرد.

*********************

1- گسترش فضای مجازی با استفاده از فن آوری‌های جدید، علاوه بر سرعت انتشار، بر روش و محتوی نیز تأثیر گذاشته است. در واقع فن آوری صرفاً یک امر تکنیکی نیست، بلکه ناظر بر تغییر تفکر و شیوه مواجهه و تعریف مسایل و موضوعات اجتماعی است که با تغییر نسل در جامعه ایران منطبق شده است.

2- علت پیدایش چنین گرایش و روشی در فضای مجازی برای طرح مسایل، همچنین نتایج آن، نیاز به بررسی جامعه شناختی و روان‌شناختی دارد. رویکرد جدید صرفاً محدود به حوزه های خاص مانند جنگ ایران و عراق نخواهد شد، بلکه در تمام زمینه‌ها گسترش خواهد یافت و به ظهور تفکر، روش و اقدامات جدید و متفاوت با گذشته، در عرصه اندیشه ورزی، همچنین تعاملات و تقابلات سیاسی- اجتماعی تبدیل خواهد شد.

3- در روش جدید، بنظرم انگیزه‌ای برای «نگاه از بیرون» به موضوعات و مسایل کمتر قابل مشاهده است، نگرشی که بیشتر موجب بررسی های تخصصی در ابعاد مختلف می شود. بنظرم جامعه در مواجهه با مسایل خود، به دنبال «شفاف سازی» و «اعلام موضع صریح» است که به «نگاه از درون» قابل نام گذاری است. البته گاهی بازتاب ها برای نشردهندگان در مقایسه با موضوعات، از اهمیت بیشتری برخوردار است و گاهی بدون توجه به نظرات دیگران نیز صرفاً اعلام موضع صورت می گیرد.

4- با عنایت به ملاحظات یاد شده، این پرسش وجود دارد که؛ آیا روش رایج در سایت که بیشتر تمرکز بر موضوعات جنگ و بررسی تاریخی- تحلیلی، با نگاه از بیرون است، نیاز به تغییر دارد؟ پاسخ های مختلفی می‌توان به این پرسش داد. شاید چنین تصور شود که حوزه تخصصی جنگ ایران و عراق، با مباحث اجتماعی تفاوت دارد و باید فارغ از تغییرات رویکردی و روشی در فضای مجازی، به روش کنونی در سایت ادامه داد. در حالیکه می توان چنین استدلال کرد که؛ مباحث تخصصی جنگ ایران و عراق نیز یک موضوع اجتماعی است، هرچند درباره جنگ باشد. مهمتر آنکه؛ طرح هر موضوعی در جامعه و برای مخاطبین بازتولید می شود، حتی اگر مخاطبین، خاص و محدود باشند. بنابراین وقتی شیوه تفکر و روش طرح مباحث در حال تغییر است، آیا بدون در نظر گرفتن این تغییرات می‌توان اندیشه ورزی کرد؟

5- با فرض پاسخ مثبت به ضرورت تغییر در روش ارایه مطالب، پرسش این است که کدام روش مناسب است؟ به نظرم مطالبی که هم اکنون در فضای مجازی و با استفاده از فن آوری جدید منتشر می شود، دو مشخصه اساسی دارند: نخست؛ انتشار خبر و گزارش در زمینه های مختلف هستند و دوم؛ اعلام موضع درباره موضوع و یا مسئله مشخص عمومی یا خاص. اگر تبیین یاد شده صحیح باشد، در کنار بررسی های تخصصی، باید در کنار بررسی های پیشین، با نگاه از بیرون درباره موضوعاتی که بررسی تفصیلی آن به زمان بیشتری نیاز دارد، بصورت اجمالی «اعلام موضع» کرد!